Επεξεργασία ελαιοκάρπου λΊέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, εδιατηρούντανε σε πολλά χωριά τα πρωτόγονα ελαιουργεία. Εγώ στον τόπο μου επρόλαβα τα ερείπιά τους και ακόμα με τις περιγραφές των γεροντότερων, μπορώ να τα περιγράφω: Για να αλέθονται οι ελιές, για στρώση είχανε μια μεγάλη πέτρα, γιατί τότε δεν είχανε τσιμέντα και μόνο με μονοκόματη πέτρα […]
Κατηγορία: ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ
Ένα μεγάλο μύλο βάζανε και ο άξονας του στηριζότανε από τη μία άκρη σε ένα ξύλο, που έστεκε όρθιο στη μέση της στρώσης και από την άλλη άκρη επερίσσευε πολό προς τα έξω και από τον άξονα που περίσσευε, έσπριοχνε ένας άντρας με το στήθος και τα χέρια του και γύριζε το μόλο και άλεθε […]
Ο τρύγος ήτανε πάντα από τα πιο ευχάριστα βάσανα του χωρικού. Δεν είναι πολύ κουραστικός, είναι συντροφικό βάσανο και αφορά τη συλλογή ωραίου εισοδήματος. Παλιότερα οι γυναίκες που ερχόταν για να βοηθήσουνε είχανε δεμένη στη μέση τους μια λιδοποδιά και έβαζαν τις σταφιδιασμένες ρόγεςπου τις έκαναν σταφίδες, ακόμα και από το λιάτικο σταφύλι, που βέβαια […]
Συχνά είχανε συνεταιρικά ζευγάρια. Έβαζε κάθε συνεταίρος το ένα βόδι και βάζανε μαζί τα χωράφια, τον σπόρο και τον κόπο και μοιράζανε τη σοδειά. Αν τα χωράφια τους δεν τους φτάνανε ενοικιάζανε χωράφια από αυτούς που δεν είχανε ζευγάρι. Όσο σπόρο βάζει ένα χωράφι για να το σπείρουνε, τόσο δίναμε ενοίκιο και το λέγαμε “χωραφοσκέπαση”. […]
Αρχίζαμε να ζευγαρίζομε άμα έβρεχε αρκετά “να πιάσει τη γη”. Συνήθως στη νοτικάδα της Κρήτης ή-τανε τέλη Οχτωβρίου. Στις 21 Νοεμβρίου υπολογίζαμε πως πρέπει να έχομε ρίξει στη γη το μισό σπόρο, γι’ αυτό λέγαμε τη μέρα των Εισοδίων ότι είναι “της Μεσοσπορίτισσας Παναγίας”. Η φακή ειδικά θέλει να σπαρεί πρώιμα: “ως τ’ Αγιου Νικόλα […]
Συχνά επεριοδεύανε την ύπαιθρο οι χτενιάδες που φτιάχνανε τα χτένια για τα φασίδια. Αυτοί δεν είχανε πολλά εργαλεία και δεν εχρειάζονταν ειδικό χώρο για να εργαστούνε και ούτε δημιουργούσε πρόβλημα στο περιβάλλον η εργασία τους.
Συχνά οι νοικοκεράδες εκάνανε “νυχτέρι”. Εμαζεύονταν 3, 4, 5 σ’ ένα σπίτι και, με το φως του λύχνου, η μια έκλωθε, η άλλη έπλεκε, η άλλη εμπάλωνε παλιά ρούχα, ενώ η άλλη μπορούσε να ράβει καινούργια με τη βελόνα της, γιατί τότε δεν είχανε ραπτομηχανές. Εκαθίζανε μέχρι βαθιά νύχτα για να “βγαρτίσουνε”, ενώ από την […]
Όχι μόνο που δεν ήτανε τότε πλυντήρια, μα ούτε νερά δεν ήτανε πάντα. Άμα ήτανε μακριά το νερό, ε-φόρτωνε η γυναίκα το πρωί στο γάιδαρο τα ρούχα, τα ξύλα, το μπουγαδοκόφινο, το τσικάλι για να ζεσταίνει το νερό, το σαπούνι που η ίδια είχε φτιάξει, στάχτη για να τα “λευκάνει” και βέβαια το “πλυστροπίνακο” 164 […]
Οι “ξάστρες” ήτανε δυο ταβλάκια 0.40×0.40 που έχουνε εκατοντάδες δοντάκια κάθε μια τους. Τη μιαστερεώνανε στα πλευρά της καρέκλας (όπως φαίνεται στο σκίτσο) με τα δόντια προς τα πάνω. Έβαζαναπάνω τα μαλλιά και μετά τραβούσανε από πάνω την άλλη και τα ξαίνανε.
Συχνά μια κοπελιά αισθάνετο ευχαρίστηση που θα πήγαινε στο νερό και ας ήτανε και λίγο μακριά. Ήτανε πολύ κλειστή η ζωή της γυναίκας και πιο πολύ της κοπελιάς. Ειδικά δε στην ορεινή δυτική Κρήτη που τα έθιμα πάντα ήτανε αυστηρότερα. Ήτανε μια ευκαιρία να βγει, να ξεδώσει λίγο, να δει και να τη δούνε, να […]